Vesen á prinsinum

Upplýst var um helgina að Harry prins, yngri sonur Karls ríkisarfa og Díönu heitinnar prinsessu af Wales, hefði neytt áfengis og kannabisefna fyrir ári síðan.

Upplýst var um helgina að Harry prins, yngri sonur Karls ríkisarfa og Díönu heitinnar prinsessu af Wales, hefði neytt áfengis og kannabisefna fyrir ári síðan. Málið hefur vakið mikla athygli í Bretlandi og hefur forsætisráðherrann Tony Blair lofað viðbrögð Karls föður Harrys, en Kalli sendi strákinn í dagsferð á meðferðarheimili fyrir fíkniefnaneytendur í Lundúnum, svo hann gæti af eigin raun kynnst afleiðingum fíkniefnaneyslu.

Sjálfur á forsætisráðherrann 16 ára son sem komst í heimsfréttirnar í fyrra þegar hann var hirtur upp af lögreglu í miðborg Lundúna með óstöðvandi uppsölu vegna óhóflegrar áfengisneyslu. Reyndar er athæfi beggja drengjanna brot á breskum lögum, áfengis má ekki neyta fyrr en eftir 18 ára aldur og kannabis er vitaskuld bannað með öllu þar í landi eins og víðast hvar annars staðar. Bjórsull og fylleríisógleði er væntanlega ekki tilefni til þess að komast í fréttir. Óheppni þessara tveggja ungmenna er fyrst og fremst fólgin í frægð foreldranna.

Eins og sjá má af meðfylgjandi mynd er Harry ekki beint konunglegur eða hátíðlegur í útliti um þessar mundir og raunar í litlu frábrugðinn hinum hefðbundna „vandræðaunglingi“ sem svo er kallaður. Unglingsárin eru auðvitað sá tími sem meirihluti fólks kemst í kynni við það sem ekki má í lífinu og margir brenna sig á því. Það er í mannlegu eðli að heillast af hinu forboðna og þar eru fíkniefni engin undantekning. Allir mega reikna með því að börn þeirra komi á einhverjum tímapunkti til með að taka forboðna ávexti. Þá reynir á viðbrögð foreldranna og undanfarandi uppeldi þeirra.

Þann 3. júní í fyrra fjallaði ég í pistli hér á Deiglunni um opinber afskipti af uppeldismálum og hvernig þau kunna að deyfa eðlislægar hvatir foreldranna til að annast börnin sín. Þar sagði meðal annars:

„Hugsanlega hefur samanþjöppuð sérfræðikunnátta á höndum opinberra aðila þau áhrif, að foreldrar finni til vankunnáttu og getuleysis í uppeldinu. Fólk hættir að stóla á eðlisávísun sína og eftirlætur sérfræðingum hins opinbera uppeldið, svo ekkert fari nú úrskeiðis – best að láta fagmennina um þetta…

… En hin endanlega ábyrgð á uppeldi barna liggur hjá foreldrum. Þeir geta ekki afsalað sér þeirri ábyrgð til sérfæðinga hins opinbera, þótt þeir efist um eigin hæfni í samanburðinum. Á sama hátt ætti hið opinbera að láta af þeirri áráttu sinni, að yfirtaka í ríkari mæli þær skyldur sem foreldrar eiga að bera – nema brýna nauðsyn beri til.“

Langflestir unglingar lenda í einhvers konar veseni, líka þeir konungbornu. Það er hins vegar stór munur á því að bragða á hinum forboðnu ávöxtum og því að vera með þau á matseðli dagsins. Viðbrögð foreldra og undanfarandi uppeldi eru lang mikilvægustu áhrifaþættirnir til að koma í veg fyrir hið síðarnefnda. Ríkisvaldið gæti þess vegna varið tugum milljarða í löggæslu, fræðslu og forvarnir, en það kemur að litlu gagni ef foreldrar eru ekki í stakk búnir til að mæta vandanum.

Borgar Þór Einarsson skrifar (Sjá alla)

Borgar Þór Einarsson skrifar

Borgar hefur skrifað á Deigluna frá stofnun, 3. febrúar 1998.